Kort antwoordJa, binnen een Wlz-PGB kunt u zorg combineren van familie en professionele zorgverleners. De verdeling moet wel logisch, veilig en aantoonbaar zijn. Kijk daarom niet alleen naar wie beschikbaar is, maar vooral naar taken, benodigde deskundigheid, toezicht en achtervang. Houd ook gebruikelijke hulp apart van zorg die u uit het PGB wilt betalen.

Begin met een zorgverdeling die het zorgkantoor kan volgen

Een werkbare verdeling begint met een eenvoudig schema: welke zorg is nodig, wie voert die uit, wanneer gebeurt dat en wie neemt over als iemand uitvalt. Daarmee maakt u zichtbaar dat de zorg thuis verantwoord georganiseerd kan worden.

Bij een Wlz-PGB zijn drie vragen leidend:

• Welke taken moeten dagelijks, wekelijks of op afroep gebeuren?
• Welke taken vragen deskundigheid of ervaring?
• Wanneer is toezicht of directe beschikbaarheid nodig?

Deze aanpak helpt ook bij het gesprek met het zorgkantoor over uw PGB-aanvraag. Meer over de basis van de Wlz leest u op deze uitleg over de Wet langdurige zorg. Voor de aanvraagroute kunt u verder kijken bij Wlz-PGB aanvragen.

Verdeel de zorg op taken, deskundigheid en toezicht

1. Taken

Maak eerst onderscheid tussen soorten zorg. Denk aan persoonlijke verzorging, begeleiding, verpleging, toezicht, structurering van de dag en hulp bij onrust of ontregeling. Zet per taak erbij hoe vaak die voorkomt en op welke momenten deze nodig is.

Vaak ontstaat dan vanzelf een logische verdeling. Familie kan bijvoorbeeld een deel van de dagelijkse begeleiding, vertrouwde ondersteuning en aanwezigheid op zich nemen. Een professionele zorgverlener kan nodig zijn voor medische handelingen, verpleegkundige observatie of specialistische begeleiding.

2. Deskundigheid

Niet iedere taak past bij iedere zorgverlener. Kijk daarom per onderdeel of scholing, ervaring, bevoegdheid of professionele afstand nodig is. Hoe complexer of risicovoller de zorg, hoe belangrijker het is dat een professionele zorgverlener die taak oppakt of ten minste inhoudelijk bewaakt.

Denk bijvoorbeeld aan situaties met:

• verpleegtechnische handelingen,
• medicatierisico’s,
• gedragsproblemen of escalaties,
• nachtelijke onrust of valgevaar,
• snelle verslechtering van de gezondheid.

3. Toezicht

Bij sommige cliënten gaat het niet alleen om geplande zorgmomenten, maar ook om toezicht, nabijheid of snel kunnen ingrijpen. Dan is het belangrijk dat uw rooster laat zien wie wanneer beschikbaar is en hoe wordt opgeschaald als de situatie verandert.

Scheid gebruikelijke hulp van betaalde zorg

Een belangrijk punt binnen een Wlz-PGB is het verschil tussen gewone hulp van naasten en zorg die uit het budget betaald mag worden. Gebruikelijke of onbetaalde hulp hoort niet automatisch thuis in een betaalde zorgafspraak.

Niet alle aanwezigheid of hulp van familie is betaalbare Wlz-zorg. Beoordeel de concrete zorgtaak aan de hand van de Wlz-vergoedingen en de afspraken met het zorgkantoor; neem regels over gebruikelijke hulp uit de Wmo niet zonder meer over. Familie kan wel degelijk voor toegestane Wlz-zorg worden betaald.

Wilt u familie betalen uit het PGB, dan moet duidelijk zijn:

• welke concrete zorgtaken worden uitgevoerd,
• welke inzet als toegestane Wlz-zorg wordt afgesproken,
• waarom deze inzet past bij de zorgbehoefte van de cliënt,
• hoe de uren en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd.

Wanneer mag familie betaald worden binnen een Wlz-PGB?

Familiebetaling is niet uitgesloten, maar het moet wel passen binnen de regels. Daarvoor is in elk geval een passende zorgovereenkomst nodig en moet de inzet voldoen aan de voorwaarden die gelden voor het budget en de zorgsituatie. Officiële voorwaarden van zorgkantoor en betrokken uitvoerders gaan altijd voor.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• de zorg moet inhoudelijk passen binnen het Wlz-PGB,
• de rol van het familielid moet duidelijk en verdedigbaar zijn,
• de administratie moet kloppen,
• de zorg moet thuis verantwoord georganiseerd blijven.

Praktisch model voor een rooster met familie en professionals

Een zorgrooster wordt sterker als u niet begint bij personen, maar bij zorgmomenten. Werk bijvoorbeeld met een weekoverzicht.

Zo voorkomt u een rooster dat alleen op beschikbaarheid is gebaseerd. Het zorgkantoor wil meestal juist kunnen zien dat zorg thuis niet kwetsbaar is op cruciale momenten.

Vergeet de achtervang niet

Een verdeling is pas geloofwaardig als er een plan is voor uitval. Dat geldt extra als veel zorg door één familielid wordt gegeven. Denk vooraf na over vervanging bij ziekte, overbelasting, vakantie of onverwachte escalatie.

Een goede achtervang beschrijft onder meer:

• wie direct kan inspringen,
• welke taken familie wel of niet kan overnemen,
• wanneer een professionele zorgverlener nodig is,
• hoe de nachtzorg en weekenden zijn geregeld,
• wie contactpersoon is bij spoed of verslechtering.

Juist dit onderdeel kan belangrijk zijn bij de beoordeling of zorg thuis verantwoord is.

Checklist: zo maakt u een verdeling die duidelijk en verdedigbaar is

• Beschrijf eerst de totale zorgbehoefte per dagdeel.
• Zet per taak erbij of deskundigheid of professionele inzet nodig is.
• Scheid onbetaalde familiehulp van zorg die u betaald wilt inzetten.
• Leg per betaalde zorgverlener vast welke taken worden uitgevoerd.
• Controleer of voor familie een passende zorgovereenkomst nodig is en of die klopt.
• Werk uit hoe toezicht, bereikbaarheid en signalering zijn geregeld.
• Maak een achtervangplan voor ziekte, vakantie en crisis.
• Zorg dat uren, taken en verantwoordelijkheden op elkaar aansluiten.
• Toets of het geheel thuis verantwoord uitvoerbaar is.

Wie beslist waarover?

Bij dit onderwerp lopen rollen vaak door elkaar. Daarom is het goed om ze scherp te houden.

• Het CIZ beslist over toegang tot de Wlz en over het zorgprofiel. Meer hierover leest u op de pagina over zorgindicatie.
• Het zorgkantoor beslist over het Wlz-PGB en beoordeelt of de zorg thuis verantwoord kan worden georganiseerd.
• Zorgkabinet kan adviseren en begeleiden bij de voorbereiding, onderbouwing en praktische uitwerking.

Veelgestelde vragen

Kan ik binnen één Wlz-PGB familie en professionele zorg combineren?

Ja, dat kan, zolang de combinatie past bij de zorgbehoefte en de organisatie van de zorg thuis verantwoord is. De verdeling moet duidelijk maken wie welke zorg geeft en waarom dat passend is.

Mag ik mijn partner of kind betalen uit het Wlz-PGB?

Dat kan soms, maar niet automatisch. Er moet een passende zorgovereenkomst zijn en de betaalde zorg moet te onderscheiden zijn van gewone onbetaalde hulp. De officiële voorwaarden blijven leidend.

Moet alle complexe zorg door een professional worden gedaan?

Niet per definitie alles, maar hoe groter het risico of hoe specialistischer de handeling, hoe belangrijker professionele inzet of professionele aansturing wordt. U moet kunnen uitleggen waarom de gekozen verdeling veilig is.

Wat als een familielid uitvalt?

Dan moet er achtervang zijn. Zonder vervangingsplan kan een zorgverdeling kwetsbaar worden, vooral bij intensieve zorg, nachtzorg of toezicht.

Waar let het zorgkantoor meestal op bij deze verdeling?

Vooral op uitvoerbaarheid, veiligheid, duidelijkheid van rollen, passende overeenkomsten, toezicht en de vraag of zorg thuis verantwoord georganiseerd is.

Volgende stap: laat uw verdeling vooraf toetsen op logica en voorwaarden

Twijfelt u of uw verdeling tussen familie en professionals sterk genoeg is voor een Wlz-PGB-aanvraag of voor overleg met het zorgkantoor? Dan helpt het om uw rooster, taakverdeling en achtervang vooraf kritisch na te lopen. Zorgkabinet kan u daarbij adviseren en begeleiden. U kunt daarvoor contact opnemen met Zorgkabinet.