Kort antwoordEen familielid dat zorg verleent via een eigen zorgonderneming krijgt niet automatisch het formele PGB-tarief. Bij de beoordeling kijken verstrekkers meestal naar meer dan alleen een KvK-inschrijving. De familieband, het soort zorg, de zorgovereenkomst en de regels van het betreffende PGB-domein bepalen samen of formeel of informeel tarief past.
Waar het tarief in de praktijk meestal van afhangt
Bij PGB-zorg is de hoofdvraag niet alleen: heeft de zorgverlener een bedrijf? De belangrijkere vraag is: wordt deze zorgrelatie door de verstrekker gezien als formele professionele zorg, of als zorg door iemand uit het sociale netwerk? Juist bij familieleden blijft dat onderscheid belangrijk.
Bekijk de uitleg
Bekijk de hoofdvideo voor de uitgebreide uitleg of kies de Short voor de belangrijkste punten.
Daarom kan een zoon, dochter, broer, zus of ander familielid met een eigen zorgonderneming in de ene situatie als formele zorgverlener worden beoordeeld, en in een andere situatie niet. Een eigen onderneming helpt dus niet automatisch. De verstrekker kijkt meestal naar de totale situatie.
Kort antwoord
In veel gevallen blijft een familielid via een eigen zorgonderneming toch onder het informele tarief vallen, zeker als de familieband en de feitelijke zorgrelatie centraal staan. Alleen wanneer duidelijk wordt voldaan aan de voorwaarden voor formele zorg, kan het formele tarief in beeld komen. Vraag dit altijd vooraf schriftelijk na bij de instantie die uw PGB verstrekt.
Welke factoren bepalen of formeel of informeel tarief geldt?
Deze factoren zijn vaak doorslaggevend en zijn veilig te gebruiken als checklist bij voorbereiding of controle:
- De familieband: is de zorgverlener partner, ouder, kind of ander familielid?
- Het PGB-domein: gaat het om Wlz, Wmo, Jeugdwet of Zvw-PGB? De regels verschillen.
- De aard van de zorg: gaat het om professionele, planbare en onderbouwde zorg of om zorg die dicht tegen mantelzorg aanligt?
- De organisatie van het werk: werkt de zorgverlener echt als ondernemer, met een passende administratie, facturatie en professionele inrichting?
- De overeenkomst: sluit het contract aan op de juiste categorie en op de feitelijke situatie?
- De beoordeling door de verstrekker: uiteindelijk bepaalt de uitvoerende instantie welk tarief binnen de regels wordt geaccepteerd.
Vooral die laatste factor is belangrijk. Ook als een familielid zich professioneel presenteert, kan de verstrekker toch oordelen dat het informele tarief van toepassing is.
Waarom een eigen zorgonderneming niet automatisch genoeg is
Een veelgemaakte aanname is dat een KvK-inschrijving, een btw-nummer of een bedrijfsnaam voldoende is voor het formele tarief. Dat is meestal te kort door de bocht. De verstrekker kijkt doorgaans naar de feitelijke zorgrelatie en niet alleen naar de ondernemingsvorm.
Bij familiezorg spelen vaak extra vragen mee:
- zou deze zorg ook zonder familieband op precies dezelfde manier worden geleverd?
- is duidelijk aantoonbaar dat sprake is van professionele zorgverlening en niet vooral van gebruikelijke of informele zorg?
- past het aantal uren, de taakverdeling en de onderbouwing bij formele inzet?
Juist daarom is dit onderwerp scherper dan de algemenere vraag wanneer een zelfstandige wél formeel kan worden betaald. Leest u daar ook meer over in het verschil tussen het formele en informele uurtarief en in mag ik familie uitbetalen met een PGB.
Praktische beoordeling: zo voorkomt u verrassingen
Wilt u weten welk tarief waarschijnlijk geldt? Doorloop dan vooraf deze praktische stappen.
1. Kijk eerst onder welke wet uw PGB valt
Een Wlz-PGB werkt anders dan een PGB vanuit de gemeente of zorgverzekering. De beoordelingsruimte en voorwaarden kunnen verschillen. Daardoor kan dezelfde zorgverlener in het ene domein anders worden behandeld dan in het andere.
2. Controleer hoe de zorgverlener wordt opgevoerd in de overeenkomst
De gekozen overeenkomst moet aansluiten op de werkelijkheid. Een overeenkomst die formeel oogt, maakt de zorg nog niet automatisch formeel. Bij controles wordt juist gekeken of contract, uren, werkzaamheden en relatie logisch op elkaar aansluiten.
3. Onderbouw waarom deze zorg professioneel is
Denk aan een duidelijke taakomschrijving, concrete zorgtaken, planning, rapportage en uitleg waarom deze inzet nodig is. Hoe specifieker de onderbouwing, hoe kleiner de kans op discussie.
4. Vraag vooraf om schriftelijke bevestiging
Bespreek de situatie met het zorgkantoor, de gemeente of de verzekeraar en vraag om een reactie per e-mail of brief. Dat geeft meer houvast dan mondelinge informatie alleen.
5. Controleer of het budget past bij het gekozen tarief
Een hoger formeel tarief heeft direct gevolgen voor uw budgetplan. Als achteraf toch het informele tarief geldt, of andersom, kan dat leiden tot aanpassingen, afwijzingen of herstelwerk in de administratie. Daarbij helpt het ook om te begrijpen hoe PGB-tarieven zijn opgebouwd.
Beslisblok dat vaak veilig citeerbaar is
| Vraag | Waarom dit belangrijk is |
| Is de zorgverlener een familielid? | De familieband kan maken dat de zorg als informeel wordt beoordeeld. |
| Heeft de zorgverlener alleen een bedrijf, of ook aantoonbaar een professionele zorginrichting? | Een onderneming alleen is meestal niet voldoende voor het formele tarief. |
| Past de overeenkomst bij de feitelijke situatie? | Afwijkingen tussen contract en praktijk geven extra risico bij toetsing of controle. |
| Is vooraf bevestigd welk tarief mag worden gebruikt? | Dit voorkomt discussie, afwijzing of terugvordering achteraf. |
| Past het gekozen tarief binnen het budgetplan? | Een verkeerd uitgangspunt kan uw hele PGB-begroting verstoren. |
Wanneer is extra voorzichtigheid nodig?
Extra controle is verstandig in deze situaties:
- als het familielid zowel mantelzorger als ondernemer is,
- als de zorgverlener vrijwel uitsluitend voor één familielid werkt,
- als de zorg sterk verweven is met normale gezins- of familiehulp,
- als u twijfelt of bepaalde uren wel uit PGB betaald mogen worden,
- als u al een budgetplan of zorgovereenkomst heeft ingediend op basis van een aangenomen formeel tarief.
Twijfelt u of zorg nog als gebruikelijke of informele hulp wordt gezien? Dan is ook dit artikel relevant: welke gebruikelijke zorg mag ik niet uit het PGB betalen.
Veelgestelde vragen
Krijgt een familielid met een eigen zorgbedrijf automatisch het formele PGB-tarief?
Nee. Een eigen zorgonderneming is op zichzelf meestal niet genoeg. De verstrekker beoordeelt ook de familieband, de aard van de zorg en de feitelijke uitvoering.
Kan een zoon of dochter als zelfstandige toch onder het informele tarief vallen?
Ja. Dat komt regelmatig voor, juist omdat de familieband zwaar kan meewegen bij de beoordeling van de zorgrelatie.
Maakt het uit of het om Wlz, Wmo of Zvw-PGB gaat?
Ja. De regels en beoordeling verschillen per domein. Controleer daarom altijd de voorwaarden van de instantie die uw budget verstrekt.
Wat is het veiligst als ik twijfel over het juiste tarief?
Leg de situatie vooraf volledig voor, stuur mee hoe de zorg is georganiseerd en vraag schriftelijke bevestiging welk tarief u mag gebruiken.
Kan een verkeerd gekozen tarief later problemen geven?
Ja. Denk aan afwijzing van een zorgovereenkomst, aanpassing van het budgetplan of discussie bij declaraties en controles.
Handige vervolgstap voor uw aanvraag of herbeoordeling
Heeft u een familielid dat via een eigen zorgonderneming zorg wil verlenen, dan is het verstandig om niet uit te gaan van aannames. Verzamel eerst de feiten: onder welk domein valt het PGB, welke zorg wordt geleverd, hoe ziet de overeenkomst eruit en hoe beoordeelt de verstrekker de familieband?
Met die voorbereiding voorkomt u dat een budgetplan moet worden aangepast of dat een zorgovereenkomst later vastloopt. Zeker bij Wlz-zorg thuis kan het helpen om de situatie vooraf zorgvuldig te laten toetsen, zodat tarief, contract en budget op elkaar aansluiten.
Wilt u hulp bij het beoordelen van de juiste constructie, het budgetplan of de onderbouwing richting zorgkantoor of andere verstrekker, dan kunt u contact opnemen met Zorgkabinet voor advies over een passende aanpak.
